Quy định các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự là thể hiện chính sách khoan hồng đối với người phạm tội khi họ có những tình tiết làm giảm nhẹ tính chất mức độ nguy hiểm của tội phạm, đồng thời quy định này còn có ý nghĩa cá thể hóa trách nhiệm hình sự đối với người phạm tội. Mặt khác quy định về các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự còn có ý nghĩa tác động tích cực tới người phạm tội trong việc giáo dục người phạm tội nhằm hạn chế hậu quả tác hại của tội phạm và tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát hiện, điều tra, xử lý tội phạm.

 

Các tình tiết giảm nhẹ được quy định tại điều 46 của Bộ Luật hình sự, cụ thể:

 

 

1. Các tình tiết sau đây là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự:

 

a. Người phạm tội đã ngăn chặn, làm giảm bớt tác hại của tội phạm;

 

b. Người phạm tội tự nguyện sửa chữa, bồi thường thiệt hại, khắc phục hậu quả;

 

c. Phạm tội trong trường hợp vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng;

 

d. Phạm tội trong trường hợp vượt quá yêu cầu của tình thế cấp thiết;

 

đ. Phạm tội trong trường hợp bị kích động về tinh thần do hành vi trái pháp luật của người bị hại hoặc người khác gây ra;

 

e. Phạm tội vì hoàn cảnh đặc biệt khó khăn mà không phải do mình tự gây ra;

 

g. Phạm tội nhưng chưa gây thiệt hại hoặc gây thiệt hại không lớn;

 

h. Phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng;

 

i. Phạm tội vì bị người khác đe doạ, cưỡng bức;

 

k. Phạm tội do lạc hậu;

 

l. Người phạm tội là phụ nữ có thai;

 

m. Người phạm tội là người già;

 

n. Người phạm tội là người có bệnh bị hạn chế khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình;

 

o. Người phạm tội tự thú;

 

p. Người phạm tội thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải;

 

q. Người phạm tội tích cực giúp đỡ các cơ quan có trách nhiệm phát hiện, điều tra tội phạm;

 

r. Người phạm tội đã lập công chuộc tội;

 

s. Người phạm tội là người có thành tích xuất sắc trong sản xuất, chiến đấu, học tập hoặc công tác.

 

 

2. Khi quyết định hình phạt, Toà án còn có thể coi các tình tiết khác là tình tiết giảm nhẹ, nhưng phải ghi rõ trong bản án.

 

 

3. Các tình tiết giảm nhẹ đã được Bộ Luật hình sự quy định là dấu hiệu định tội hoặc định khung thì không được coi là tình tiết giảm nhẹ trong khi quyết định hình phạt.